Mu ntangiriro za 2025, abashakashatsi bo muri Kaminuza ya Washington n'Ibitaro bya Brigham n'Abagore (ibitaro byigisha byo muri Harvard Medical School) bahishuye uburyo budasanzwe bwo kuvura indwara ya Alzheimer - guhumekaxenongaze, idakumira gusa kubyimba kw'ubwonko no kugabanya gucika intege k'ubwonko, ahubwo inakongera uburyo bwo kurinda imitsi y'ubwonko.
Xenonn'uburinzi bw'imitsi
Indwara ya Alzheimer ni yo ndwara ikunze kwangiza ubwonko cyane mu bantu, kandi impamvu yayo iterwa n’ubwiyongere bwa poroteyine ya tau na poroteyine ya beta-amyloid mu bwonko. Nubwo hari imiti igerageza gukuraho izi poroteyine z’uburozi, ntabwo yagize uruhare mu kugabanya ikwirakwira ry’iyi ndwara. Kubwibyo, nta mpamvu nyamukuru y’iyi ndwara cyangwa uburyo ivurwamo isobanutse neza.
Ubushakashatsi bwagaragaje ko guhumekaxenonishobora kwambuka umupaka w’amaraso n’ubwonko no kunoza cyane imiterere y’imbeba zifite imiterere y’indwara ya Alzheimer mu gihe cy’ubuvuzi.Igerageza ryagabanyijwemo amatsinda abiri, itsinda rimwe ry'imbeba ryagaragaje ko poroteyine ya tau yikusanyije naho irindi itsinda rifite poroteyine ya beta-amyloid yikusanyije. Ibisubizo by'igerageza byagaragaje ko xenon itatumye imbeba zikora cyane gusa, ahubwo inateza imbere uburyo bwo kurinda microglia, ari zo zikenewe cyane mu gukuraho poroteyine ya tau na beta-amyloid.
Ubu buvumbuzi bushya ni bushya cyane, bwerekana ko ingaruka zo kurinda ubwonko zishobora gukorwa no guhumeka umwuka udafite imyuka. Imbogamizi ikomeye mu bushakashatsi no kuvura indwara ya Alzheimer ni uko bigoye cyane gukora imiti ishobora kwambuka umupaka w’amaraso n’ubwonko, kandixenonarashobora kubikora.
Izindi porogaramu zo kwa muganga za Xenon
1. Anesthesia no kugabanya ububabare: Nk'umwuka mwiza wo kugabanya ububabare,xenonikoreshwa cyane kubera ko yihuta mu gutera no gukira, itera imbere neza mu mitsi y'umutima ndetse n'ingaruka nke ku mubiri;
2. Ingaruka zo kurinda ubwonko: Uretse ingaruka zishobora guterwa no kuvura indwara ya Alzheimer yavuzwe haruguru, xenon yanakoreweho ubushakashatsi kugira ngo igabanye kwangirika k'ubwonko guterwa no kurwara indwara ya HIE (hypoxic-ischemic encephalopathy) y'abana bato bavutse;
3. Gutera no kurinda ingingo:Xenonbishobora gufasha kurinda ingingo z'abatanga imiti kwangirika kw'amaraso no kongera gucika kw'amaraso, ibi bikaba ari ingenzi cyane mu kunoza uburyo bwo gutera inshinge;
4. Gukangura ubuvuzi bushingiye ku maraso: Ubushakashatsi bumwe na bumwe bw'ibanze bwagaragaje ko xenon ishobora kongera ubushobozi bw'ibibyimba mu kuvura hakoreshejwe radiyo, ibi bikaba bitanga ingamba nshya zo kuvura kanseri;
Igihe cyo kohereza ubutumwa: Werurwe-13-2025






